Deelsessies

Deelsessies ronde 1
Deelsessies ronde 2
Deelsessies ronde 3
Deelsessies ronde 4
Deelsessies ronde 1 11.00 - 12.30 uur
Opschalen productie groene waterstof: ja! Maar hoe?
Er moet snel meer groene waterstof komen. Maar hoe krijgen we dat voor elkaar? Waar komt voldoende duurzame elektriciteit vandaan? Wie bouwt de grote elektrolysers? Wie neemt al die waterstof af? Maken we het zelf of importeren we het? Hoe kunnen we nú al samen stappen zetten terwijl er nog zoveel onzeker is?

In deze sessie kijken we naar de stand van zaken en verkennen we de mogelijkheden om te versnellen. Met visies, plannen en de praktijk.

Afzender: Nationaal Waterstof Programma, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Voortgangsoverleg Klimaatakkoord

Gespreksleider: Ed Nijpels

Aan tafel:
Gijs Postma, EZK
Anne Melchers, Nationaal Waterstof programma (EZK)
Ad van Wijk, waterstofprofessor TU Delft
Jan Willem Langelaar, Hygro
Jacqueline Vaessen, Nexstep
Wilco van der Lans, Havenbedrijf Rotterdam

De transitietour
Deze sessie duurt tot 13.00 uur.
Zien is geloven. We gaan langs bij twee projecten waar de energietransitie in de praktijk te zien is.Zien is geloven. We gaan langs bij twee projecten waar de energietransitie in de praktijk te zien is. De eerste is de energieleverende flat van woningcorporatie Boex in de Utrechtse wijk Overvecht. Dat was een intensief project met de bewoners om hun sociale huurwoningen klaar te maken voor de toekomst. En het is gelukt! Lees de nieuwsbrief

Daarna gaan we naar het grootste bi-directioneel laadplein in de wereld. Dat staat bij verzekeraar ASR en is een samenwerking met het Utrechtse We Drive Solar. Auto’s kunnen daar worden opgeladen, maar kunnen ook stroom terugleveren als het moet. Een blik in de toekomst van een flexibel duurzaam elektriciteitssysteem. Lees meer

U kunt zich aanmelden. We doen de tour in de ochtend en de middag. Per tour is er plek voor maximaal 18 mensen.
De energietransitie achter de voordeur en aan de keukentafel: Hoe betrek je bewoners bij de veranderingen?
Een groot deel van de energietransitie speelt zich lokaal af. Veel gemeenten hebben ambitieuze doelstellingen en ook woningbouwcoöperaties betrekken hun huurders op verschillende manieren bij deze transitie. Maar hoe krijgen ze bewoners mee? Welke kansen en uitdagingen komen er voorbij? Hoe krijg je bewoners in beweging? En hoe ga je om met terughoudendheid en weerstand?

In deze sessie zoomen we in op verschillende praktijkvoorbeelden. We delen successen, maar ook geleerde lessen. Vanuit verschillende perspectieven (energiecommissaris, onderzoeker, woningbouwcoöperatie en bewoners) kijken we wat we hiervan kunnen leren. Ook is er tijdens deze sessie ruimte om je eigen vraagstuk/casus in te brengen.

Een van de praktijkvoorbeelden is de eerste energieleverende flat van Europa, gerealiseerd door Woningbouwcoöperatie Bo-Ex in de Utrechtse wijk Overvecht. Dat was een intensief project met de bewoners om hun sociale huurwoningen klaar te maken voor de toekomst. En het is gelukt! Lees hier de nieuwsbrief.*

In deze sessie gaan we:
  • Inzicht bieden in de kansen en belemmeringen van de lokale energietransitie, met name op het niveau van het betrekken van bewoners/huurders.
  • Geleerde lessen en tips delen m.b.t. het creëren van lokaal draagvlak en enthousiasme voor de energietransitie.
Sprekers:
- Ruud Koornstra, Nationale Energiecommissaris en coördinator van de SDG 7 Alliantie
- Christine Bleijenberg, onderzoeker aan de Hogeschool van Utrecht. Onlangs gepromoveerd op het thema burgerparticipatie. Lees hier haar promotieonderzoek.
- Jitske van Helden, Projectmanager Woningbouwcoöperatie Bo-Ex + bewoners
Gespreksleider/ moderator: Harry Louwenaar, communicatie strateeg en facilitator

*Deze sessie is goed te combineren met de ‘transitietour’ in de middag. Deze tour gaat o.a. langs de energieleverende flat in Overvecht, waardoor je met je eigen ogen kunt zien hoe Woningbouwcoöperatie Bo-Ex dit heeft aangepakt.
De energietransitie: wenkend carrièreperspectief voor jongeren?
Is de energietransitie aantrekkelijk genoeg voor jongeren om in en aan te werken? Banen en stages zijn niet altijd makkelijk te vinden en ook in opleidingen is duurzaamheid nog niet altijd goed zichtbaar, stellen jongeren. Wie zoekt op ‘digitalisering’ vindt een ruim aanbod aan banen en omscholingsmogelijkheden. Bij de term ‘energietransitie’ is de oogst mager. Dat is een gemiste kans. Er gebeurt veel en de energietransitie heeft jongeren veel te bieden. Bovendien kampt de uitvoering van het Klimaatakkoord met een groot tekort aan vakkrachten: de jongeren zijn keihard nodig.

Hoe kan Nederland jongeren meer prikkelen en ondersteunen om een groene studie- en baankeuze te maken? In deze sessie zetten we feiten en ideeën op een rij en gaan we het gesprek aan. Samen met jongeren en voorlopers uit onderwijs en bedrijfsleven zoeken we naar versnelling, verdieping en vernieuwende ideeën.

Is het tijd voor een campagne voor werken in de energietransitie i.p.v. van hameren op “Kies techniek”?

Hoe kunnen initiatieven als Talent voor Transitie of het Nationaal Energietraineeship navolging krijgen zodat het groter en sterker wordt?

Hoe krijgt de energietransitie en de duurzaamheid een grotere plek in het onderwijs- en stageaanbod?

Afzender: SER
Meters maken in de gebouwde omgeving
De uitvoering van het Klimaatakkoord voor woningen en andere gebouwen verloopt moeizaam. Maar dat kan snel veranderen. Bureau Ecorys bracht recent in kaart wat er kan om de benodigde CO2-reductie te halen. Ook zijn er ideeën om het voor eigenaren van koopwoningen makkelijker en goedkoper te maken hun huis te verduurzamen. Deze sessie gaat over beleidskeuzes die dringend nodig zijn om de huidige doelen te halen en over nieuwe ideeën die de verduurzaming een impuls kunnen geven.

In de sessie ‘Meters maken in de gebouwde omgeving’ praten we over de uitkomsten van het Ecorysrapport met Maarten van Poelgeest, voorzitter van het Uitvoeringsoverleg Gebouwde Omgeving.

Met Jan Willem van de Groep (bedenker en initiator van Stroomversnelling, één van de oprichters van Factory Zero), Lieven Andringa en Sten de Wit (TNO) start de discussie hoe individuele aanpak van verduurzaming te collectiveren (voor ingewijden: de contingentenaanpak).

We sluiten af met een stevige discussie met u in de zaal over keuzes die nodig zijn om snel meters te maken in de gebouwde omgeving. We rekenen op uw inbreng.

Maarten van Poelgeest (voorzitter Uitvoeringsoverleg Gebouwde Omgeving), Jan Willem van de Groep (bedenker en initiator van Stroomversnelling, één van de oprichters van Factory Zero), Sten de Wit (TNO) en Lieven Andringa.
Ontwerp een Nationaal Burgerforum voor klimaat
Het voorstel voor een burgerforum voor het klimaat ligt op de formatietafel. We gaan de politici een handje helpen. Tijdens deze sessie werken we met elkaar aan een ontwerp voor een burgerforum voor klimaatbeleid. Over welke vraag moeten een forum zich buigen? Wat moet er met de uitkomsten gebeuren? Wat is er nodig vanuit de politiek?

In deze sessie steken we de handen uit de mouwen. Het is geen hoorcollege. Eva Rovers en Mirjam de Pagter van het Bureau Burgerberaad vertellen meer over de randvoorwaarden voor een impactvol nationaal burgerberaad. Daarna gaat u aan de slag in deze interactieve workshop. De opdracht wordt een impactvol nationaal klimaat burgerberaad in elkaar te zetten. De uitkomst presenteren we aan alle bezoekers van de Dag van het Klimaatakkoord.

Afzender: Bureau Burgerberaad

Eva Rovers, Bureau Burgerberaad en Mirjam de Pagter, Bureau Burgerberaad
Kritieke metalen voor de energietransitie: een circulaire aanpak
De transitie kan haperen door gebrek aan kritieke metalen, zoals lithium voor batterijen, indium, voor zonnepanelen en platina voor elektrolysers. Deze zijn belangrijk voor het functioneren van duurzame technologieën als zonnepanelen, windturbines en elektrische auto’s. In de hele wereld is maar een beperkte hoeveelheid. En veel daarvan zit in China. Als we de beschikbaarheid niet goed regelen, wordt het een belangrijke barrière voor de Nederlandse transitie naar een schoon energiesysteem.

Recent onderzoek beschrijft een aantal circulaire strategieën om het risico van schaarste te beperken. De eerste initiatieven zijn er. Maar hoe bundelen we onze krachten om daadwerkelijk een positie in te nemen in dit internationale krachtenveld? Wat is nodig om onze afhankelijkheid te bepreken?

Invest NL
De schrijvers van het recente onderzoek, Copper8, Metabolic en Polaris Goede voorbeelden uit de Nederlandse praktijk
De voortgangsfabriek
In het Klimaatakkoord wordt een heleboel groots aangekondigd. We gaan van alles doen en van alles uitvinden. In de Voortgangsfabriek schijnen we ons licht op de voortgang van allerlei projecten: gaat het goed, wat zijn jullie aan het doen, zit er nog meer in het vat, wat kunnen wij doen om te helpen?

Korte één op één gesprekken (maximaal 20 minuten) tussen presentator Marcel Bamberg en zijn gast, met vragen ‘uit de zaal’. De initiatieven worden door initiatiefnemers ‘voorgeschoteld’ aan het publiek.

De sessies gaan over:

Verduurzaming in de zorg
Onze zorg heeft een enorme fossiele voetafdruk, die uiteindelijk slecht is voor onze eigen gezondheid. Waarom hebben we het dan zo weinig over duurzaamheid in de gezondheidszorg? Jonge zorgprofessionals verzamelden zich in de Werkgroep Zorg 2025 en roepen hun oudere vakgenoten op tot een vergroening in de zorg. Wordt daar een beetje naar geluisterd? Of is die verduurzaming een zorg voor later?

De ontwikkeling van laadinfrastructuur
Het was een duidelijke belofte uit het Klimaatakkoord: we bouwen een infrastructuur aan laadpalen op. Dat lijkt prima te gaan, ze schieten als paddenstoelen uit de grond. Nederland is een van de koplopers als het gaat om laadinfrastructuur in Europa. Hoe staan we ervoor als we het onder een loepje leggen? Gaan we hard genoeg?

De Energieleverende kas
Onze kassen huisvesten een enorme bak met energie, letterlijk. Hoe zorgen we dat alle mogelijkheden in die kassen benut worden? Van energie leveren tot CO2 opnemen. Welke potentieel zit er in onze kassen als energiebron om te versnellen naar Parijs? Of verwachten we er misschien wel iets te veel van?
De Toekomst van Mobiliteit
Elektrisch vervoer is een belangrijk middel om transport emissievrij te krijgen. De technologie en de markt ontwikkelen zich snel. Maar staan we straks elektrisch in de file en gebruiken we nog steeds veel (schone) energie?

In deze sessie neemt de elektrisch vervoer-kenner bij uitstek, professor Maarten Steinbuch ons mee in de stormachtige ontwikkeling. We gaan het zelfs hebben over elektrisch vliegen.

Ook gaan we met deskundigen en de zaal het gesprek aan of we niet anders met mobiliteit moeten omgaan. Meer deelvervoer? Minder autorijden? Meer thuiswerken? Andere vervoersconcepten?

Afzender: Voortgangsoverleg Klimaatakkoord
Volledig schone elektriciteit in 2040, hoe zou dat eruit zien?
Deze sessie duurt tot 12.00 uur.
In 2050 moet onze hele energiehuishouding CO2-vrij zijn. De elektriciteitssector loopt op dit punt voorop. Naar verwachting is in 2030 75 procent van de stroom hernieuwbaar. TNO heeft in een nieuwe studie in beeld gebracht hoe een CO2-vrije stroomvoorziening er in 2040 uit kan zien.

In deze sessie wordt de studie gepresenteerd. Het geeft inzicht in de rol van wind, zon, biomassa, kernenergie, geothermie en andere bronnen in zo’n systeem.

We bespreken de nieuwe studie van TNO. Met deskundigen uit de stroomwereld en de bezoekers in de zaal gaan we het hebben over de implicaties en de mogelijke keuzes.
  • Hoe ziet zo’n systeem er dan uit?
  • Wat is de rol van de verschillende bronnen?
  • Wat moeten we de komende tijd doen en laten om dat CO2-vrije elektriciteitssysteem mogelijk te maken?


Afzender: Voortgangsoverleg Klimaatakkoord, TNO

Sebastiaan Hers, TNO, Niels Blauwbroek, NWEA

First Dates, dan Doen: Daten voor klimaat
Maak een onverwachte verbinding! Vind een gesprekspartner die je verder kan helpen. Ontmoet een partij waarmee jouw probleem aan een oplossing komt. Met “First Dates, dan Doen” gaan deelnemers met elkaar op duurzame date. Tijdens de duurzame date gaan jullie in gesprek over obstakels die jullie tegenkomen in de klimaat- en energietransitie. Ga op zoek naar de verbinding, kom tot nieuwe inzichten en vind echte oplossingen.

Dit is een sessie voor verbindende één-op-één gesprekken. Het is voor deelnemers die wat willen leren, een leuk gesprek willen voeren, of op zoek zijn naar een zakelijke langetermijnrelatie in de klimaat- of energietransitie.

Wil je op duurzame date? Meld je dan aan. Geef kort aan wat voor ‘klimaatpartner’ je zoek. De Jonge Klimaatbeweging matcht je dan aan duurzame dates.

We gaan daten via de volgend thema’s:
1. Participatie en draagvlak
2. Mobiliteit
3. Landbouw en landgebruik

Afzender: Jonge Klimaatbeweging
Groene grondstof, groene chemie, landbouw als producent
Nederland is traditioneel groot in landbouw èn in chemie. Beide sectoren spelen een sleutelrol in een klimaatneutraal en circulair 2050. De landbouw produceert biogrondstoffen. De chemie maakt daar halffabricaten of eindproducten van. Ook de bouw kan biogrondstoffen goed gebruiken, o.a. voor isolatiemateriaal.


In deze sessie onderzoeken we deze gecombineerde sleutelrol vanuit meerdere kanten. Wat zijn de perspectieven voor de landbouw om de grondstoffen te produceren? Hoe kunnen de chemie en de bouw zekerheid krijgen dat er genoeg aanbod van biogrondstoffen is? Hoe voorkomen we dat we in een kip-ei situatie blijven hangen waarbij iedereen op elkaar wacht en er te weinig voortgang is?


Met praktijkvoorbeelden uit landbouw, chemie en de bouw laten we zien wat er al gebeurt. Er zijn ook in Nederland talloze mogelijkheden de productie en beschikbaarheid van biogrondstoffen te vergroten. De routekaarten voor suiker, vezels-, en eiwitten bieden perspectief om nieuwe ketens te vormen en de  veelbelovende ideeën voor verwerking in praktijk te gaan brengen. Maar lukt dat ook?


Wat is er nodig om van de ketenaanpak een succes te maken? Dat is de hoofdlijn voor het gesprek in deze sessie met deskundigen en beleidsmakers. We gaan op zoek naar manieren om op te schalen en het potentieel te ontginnen.


Met:
• Dorette Corbey. Voorzitter Stuurgroep Nationale Routekaart Biogrondstoffen
• Marcel Wubbolts Chief Science & Sustainability Officer. Corbion
• Bertram de Crom. Corporate manager Environmental Affairs. Cosun
• Barbara Huneman. Directeur Energie en Public Affairs. Avebe
• Tom van Aken. CEO. Avantium
• Jaap van de Linde. Consultant Biobased Economy. Agrodome
• Berien Elbertsen. Onderzoeker verandering landgebruik. Wageningen Universiteit
• Bramske van Beijma. Directeur Corporate Social Responsibility. Ballast-Nedam


Afzender: Bio-economie en VNCI


Deze sessie sluit nauw aan bij de sessie in ronde 3 over Groene Chemie. Als u zich helemaal in deze materie wilt onderdompelen, is dit ook een aanrader om u aan te melden.

Deelsessies ronde 2 13.00 - 13.45 uur
De transitie in 10 grafieken; Een andere blik.
De grafiek van de dag waarmee Martien Visser, lector aan de Hanze Hogeschool dagelijks op eigen wijze de keiharde feiten over de energietransitie deelt, kent vele fans. Hij is ook de dataman achter de website Energieopwek.nl. Waar real-time de duurzame productie is te zien.

Op de Dag van het Klimaatakkoord leidt Visser ons aan de hand van 10 grafieken op zijn eigenzinnige wijze door de actuele thema’s van de energietransitie. Serieus, maar ook met en knipoog. Wist u dat aardappels eten minder CO2 uitstoot dan pasta of rijst?

Afzender: Entrance/ Energie opwek.nl

Spreker: dr. ir Martien Visser
De CO₂ monitor : praktisch sturen op duurzaam energiegebruik
Gasunie en Tennet hebben een CO₂ monitor ontwikkeld. Deze maakt actueel (tijdsafhankelijk) de CO2-emissie inzichtelijk van de energie die beschikbaar is op het Nederlandse energiesysteem. In deze sessie presenteren zij de mogelijkheden van de CO2-monitor en hoe deze kan bijdragen aan de energietransitie. Onder andere kan hiermee vraagsturing gestimuleerd worden op de momenten van veel duurzaam aanbod. Hoe duurzamer het energiegebruik, hoe lager de CO2-uitstoot. Zo worden duurzame prestaties echt transparant.

Dit is een informatieve en praktische sessie die helpt bij duurzamer energiegebruik.

Afzender: TenneT en Gasunie

Sander Huizinga, Gasunie , Anton Tijdink TenneT
Presentatie uitkomsten Burgerforum voor het Klimaat
Tijdens de ochtendsessie wordt een burgerforum voor het klimaat ontworpen, tijdens deze lunchsessie kunt u gaan luisteren naar de uitkomsten en in gesprek gaan over het ontwerp.
Deelsessies ronde 3 14.00 - 15.30 uur
Uit de klimaatspagaat: van weten en willen, naar doen! De psychologische uitdagingen van duurzaam gedrag
Hoe kan het dat steeds meer mensen zich zorgen maken over het klimaat, maar nog niet iedereen massaal klimaatvriendelijke keuzes maakt? Het tegengaan van klimaatverandering vraagt om -en leidt tot- maatregelen die verandering van gedrag vereisen. Dat dit makkelijker is gezegd dan gedaan, is genoegzaam bekend.

In deze sessie verkennen Reint Jan Renes en Harry Louwenaar met jou wat ervoor nodig is om uit deze ‘klimaatspagaat’ te komen. Zowel persoonlijk, als op het niveau van organisaties en constituties. Het geeft ook handvatten hoe je in je werk met de spagaat kunt omgaan. Een sessie waarin we alle beschikbare kennis (weten!) omzetten in ambities (willen!) en vooral ook actie (doen!). De kernvraag is: hoe komen we van intenties tot duurzaam gedrag?

In deze sessie ervaar je de klimaatspagaat en krijg je handreikingen hoe daar mee om te gaan. En vooral om vervolgstappen te zetten om de gedragsdeterminanten ’weten, willen en doen’ logischerwijs te verbinden.

Reint Jan Renes richt zich met zijn lectoraat Psychologie voor een Duurzame Stad van de Hogeschool van Amsterdam op de gedragsverandering die nodig is voor een transitie naar een leefbare, klimaatneutrale samenleving. De ‘klimaatspagaat’ is de titel van zijn inaugurele rede van mei dit jaar.

Zijn sidekick is gespreksleider Harry Louwenaar die onder meer werkt voor het Programma Aardgasvrije Wijken en de digitalisering van de gebouwde omgeving (digiGO).


De transitietour
Deze sessie duurt tot 16.00 uur.
Zien is geloven. We gaan langs bij twee projecten waar de energietransitie in de praktijk te zien is.Zien is geloven. We gaan langs bij twee projecten waar de energietransitie in de praktijk te zien is. De eerste is de energieleverende flat van woningcorporatie Boex in de Utrechtse wijk Overvecht. Dat was een intensief project met de bewoners om hun sociale huurwoningen klaar te maken voor de toekomst. En het is gelukt! Lees de nieuwsbrief

Daarna gaan we naar het grootste bi-directioneel laadplein in de wereld. Dat staat bij verzekeraar ASR en is een samenwerking met het Utrechtse We Drive Solar. Auto’s kunnen daar worden opgeladen, maar kunnen ook stroom terugleveren als het moet. Een blik in de toekomst van een flexibel duurzaam elektriciteitssysteem. Lees meer

U kunt zich aanmelden. We doen de tour in de ochtend en de middag. Per tour is er plek voor maximaal 18 mensen.
SDE++ Het werkpaard van de energietransitie: ervaringen en lessen uit de praktijk
Deze sessie duurt tot 15.00 uur. Aansluitend kunt u een sessie volgen in ronde 4.
De subsidieregeling SDE++ is momenteel het werkpaard van de energietransitie. Meer duurzame energie opwekken èn minder CO2 uitstoten. Dat moeten we zo snel mogelijk regelen, willen we de klimaatdoelen van 2030 en 2050 halen. Maar nog niet elke techniek is al rendabel.

De regeling is best complex. Voor een goede aanvraag moet flink wat huiswerk worden gedaan. Ook gedurende de looptijd van het project zijn er diverse zaken om op te letten.

In deze sessie laten we diverse partijen aan het woord die vanuit hun praktijkervaring met de SDE de belangrijkste do’s en don’ts kunnen aanwijzen. Uiteraard bespreken we ook hoe de praktische kant van de SDE verder verbeterd kan worden.

Het gesprek zal niet gaan over zaken die in de reguliere marktconsultatie over de SDE aan de orde komen, zoals de indeling in categorieën en de berekening van basis- en correctiebedragen.

Afzender: Voortgangsoverleg Klimaatakkoord

Raymond Spronken, Deloitte,Els van Riel, Vättenfall, Jilt Sietsma, HVC, Interview met twee bedrijven met een portfolio aan SDE-projecten
Alles wat u over het IPCC wil weten, maar nooit kon vragen
Deze sessie duurt tot 15.00 uur. Aansluitend kunt u een sessie volgen in ronde 4.
Het recente IPCC-rapport maakt de urgentie voor ambitieus klimaatbeleid alleen maar groter. En er komen nog twee rapporten aan: eentje over de impact die klimaatverandering zal hebben en de ander over wat je ertegen kan doen.

Vier wetenschappers die nauw betrokken zijn bij de totstandkoming geven kort uitleg over de werking van het IPCC en staan open voor al uw vragen. Een mooie kans om de diepte in te gaan met deze belangrijke klimaatrapporten. Een sessie om beter grip te krijgen op deze belangwekkende rapporten.

Aimee Slangen: onderzoeker NIOZ, hoofdauteur IPCC over zeespiegelstijging.

Detlef van Vuuren: hoogleraar mondiale milieuproblematiek, onderzoeker PBL. Mede-auteur IPCC-rapporten.
Sybren Drijfhout: Onderzoeker KNMI en Universiteit Utrecht. Een van de hoofdauteurs van een IPCC onderdeel
Leo Meyer: IPCC-veteraan. Bij diverse rapporten betrokken geweest. Ook ervaring met klimaattoppen.

Gaten dichten: Van Urgenda naar Europa 25% 49% 55%
We hebben geen tijd te verliezen, er is werk aan de winkel! Urgenda eist 25% CO2-reductie vanaf 2020. De Klimaatwet en het Klimaatakkoord verplichten tot 49% in 2030. Europa en de formatie gaan richting 55% in 2030.

Een paar dagen voor deze sessie is met de Klimaat en Energie Verkenning (KEV) duidelijk waar we staan. De Klimaatnota van het kabinet geeft zicht op aanvullend beleid. Dat is een mooie aftrap voor deze sessie.

Daarin licht het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) de recente KEV-cijfers toe. Het ministerie van EZK geeft een toelichting op het aanvullende beleid om de gaten te dichten. Dat is de opmaat voor een stevig gesprek met u in de zaal, met Natuur en Milieu en met de wetenschappers van het Klimaat Crisis Beleidsteam (zeg maar het OMT voor klimaat).

Onder leiding van Ed Nijpels gaan we op zoek naar versnelling om alle gaten te dichten en de hogere doelen te halen.

Afzender: Voortgangsoverleg Klimaatakkoord

Gespreksleider: Ed Nijpels, Pieter Boot, PBL, Marjolein Demmers, EZK, Frans Rooijers, KBT

De klimaattransitie van onderaf, een les in andersom denken
In wijken en buurten gebeurt al heel veel. Hoe zorgen we ervoor dat die initiatieven een grotere rol krijgen in de uitvoering van klimaatmaatregelen? Burgers nemen het heft in eigen hand. Veel maatregelen moeten uiteindelijk ook lokaal worden uitgevoerd (in huishoudens, industrie, bij boeren, in vervoer). Denken we niet te veel ‘top-down’? Als het gaat om de uitvoering, is het individu (burger, boer, chauffeur, operator/fabrieksbaas, directeur) vaak aan zet.

Laten we samen eens andersom denken:
  • Wat zorgt ervoor dat mensen, alleen of met elkaar, aan de slag gaan?
  • Tegen welke barrières lopen ze op (subsidies, regelgeving, financiën)?
  • Hoe kunnen we de goede voorbeelden ‘institutionaliseren’?
  • Begint een beter klimaat bij jezelf?

Met praktijkverhalen uit Rotterdam (Molgerd Lede), Wassenaar (Mireille Soeters) en De Fryske Marren (Hylke Hekkenberg, ambtenaar, en Goffe Venema. Warmtenet Balk). Analyses door Roel Woudstra (Buurkracht) en Gijs Diercks (DRIFT).

Gespreksleider: Rolf de Vos
50 procent lokaal eigendom: hoe dan!?
‘Streven naar 50 procent lokaal eigendom bij wind- en zonneprojecten’, het staat zo mooi in het Klimaatakkoord. Wat betekent het eigenlijk? Hoe kun je het daadwerkelijk aanpakken in de praktijk? Hoe kun je samenwerken met lokale initiatieven, wat betekent het voor lokaal beleid en hoe zit het juridisch?

Aan de hand van korte presentaties, stellingen en discussie met de zaal bespreken we de achtergrond, betekenis en de mogelijkheden en onmogelijkheden van 50 procent lokaal eigendom van wind- en zonneprojecten.

Siward Zomer, coöperatief directeur bij Energie Samen, heeft zich er sterk voor gemaakt om lokaal eigendom in het Klimaatakkoord op te nemen.

Arthur Vermeulen, directeur Wind bij Pure Energie, werkt bij projectontwikkeling zo veel mogelijk samen met lokale initiatieven. Beiden leggen vanuit hun perspectief uit hoe en waarom zij werken aan lokaal eigendom. En wat er voor nodig is om lokaal eigendom te kunnen realiseren.

Ook vertellen leden van lokale initiatieven over hun ervaringen.

Afzender: Participatiecoalitie (Energie Samen)

Gespreksleider: Liesje Harteveld, Energie Samen, Sprekers: Siward Zomer, coöperatief directeur bij Energie Samen, Arthur Vermeulen, directeur Wind bij Pure Energie
De voortgangsfabriek
In het Klimaatakkoord wordt een heleboel groots aangekondigd. We gaan van alles doen en van alles uitvinden. In de Voortgangsfabriek schijnen we ons licht op de voortgang van allerlei projecten: gaat het goed, wat zijn jullie aan het doen, zit er nog meer in het vat, wat kunnen wij doen om te helpen?

Korte één op één gesprekken (maximaal 20 minuten) tussen presentator Marcel Bamberg en zijn gast, met vragen ‘uit de zaal’. De initiatieven worden door initiatiefnemers ‘voorgeschoteld’ aan het publiek.

De sessies gaan over:

De ambitie voor 2 miljard kuub groen gas
Groen gas zou in tien jaar met een factor 10 moeten groeien, zo staat in het Klimaatakkoord. In 2030zouden we 2000 miljoen m3 groen gas moeten produceren en consumeren. Tot nu toe is er een
akkoord, een routekaart (van het kabinet) en een innovatieagenda (geschreven door TKI Nieuw Gas) met daarin het voorstel om te komen tot vier programmatische sporen. Veel woorden, maar waar blijven de daden?

Verduurzaming industrie
In 2030 moet de Nederlandse industrie haar CO2-emissies met 49% hebben gereduceerd (ten opzichte van 1990). De Europese Commissie wil zelfs nog verder gaan en stuurt aan op een reductie van 55%. Die plannen klinken fantastisch. Ware het niet dat daar nog wel heel veel voor nodig is. Een waterstofnetwerk, CO2-afvang en -opslag, en vooral heel, heel, heel veel elektriciteit. Gaat dat eigenlijk wel lukken? Hoe staat het ervoor met de verduurzaming van onze industrie?

Energie opwekken op rijksgronden
Het Rijk heeft 10 procent van het landoppervlak en 10 km² dakoppervlak in eigen beheer. Door Rijksgrond, -gebouwen en -water beschikbaar te stellen voor de opwek van duurzame energie door marktpartijen wil het Rijk een bijdrage leveren aan de doelstelling om 35TWh duurzame energie op te wekken in 2030. Binnen het programma Opwek Energie op Rijksvastgoed (OER) werken Rijkspartijen samen met lokale overheden aan de benodigde voorbereiding van locaties. Het Ministerie van EZK stuurt dit aan in samenspraak met andere departementen, diensten en het Nationaal Programma RES. Tijdens de sessie praten we u bij over de stand van zaken.

Afzender: Voortgangsoverleg Klimaatakkoord

Gespreksleider: Marcel Bamberg
Versnellen naar een fossielvrije industrie: Kan het radicaler?
Groene industriepolitiek. Wie over klimaatbeleid praat, kan er bijna niet meer omheen. Tata Steel lijkt een sprong voorwaarts te maken. Kunnen anderen grote uitstoters dat ook? Wat is er nodig om hen te laten versnellen? Het debat hierover wordt stevig gevoerd.

In deze sessie de hoofdrolspelers in deze discussie.

• Marjan Minnesma van Urgenda zet haar duidelijke visie neer.
• Vijf prominente industriële ondernemers bekijken het vanuit hun dagelijkse praktijk en geven aan wat er nodig is voor een versnelling.
• Twee Tweede Kamerleden reageren op de visies en aanpak van de bedrijven. Wat kan de overheid doen om te versnellen?
• De zaal mengt zich actief in het debat.
• Carolien Gehrels, voorzitter van het uitvoeringsoverleg Industrie reflecteert.


Met:
Tata Steel: Hans van Den Berg, directievoorzitter Tata Steel Nederland
Sabic: Frank Kuijpers, General manager Corporate Sustainability.
Shell: Marjan van Loon, President-directeur Shell Nederland
Papierfabriek Smurfit Kappa: Claire Schreurs, manager Energy & Sustainability
Baksteenfabrikant Rodruza. Ivo Würzner; Algemeen directeur
Kamerleden: Silvio Erkens (VVD), Joris Thijssen (PvdA).


Afzender: Voortgangsoverleg Klimaatakkoord en VNO-NCW en MKB-Nederland.

De industrie als regelknop voor het duurzame energiesysteem
Deze sessie duurt tot 14.45 uur. Aanluitend kunt u een sessie volgen in ronde 4.
Ons energiesysteem van de toekomst is duurzaam, betaalbaar, flexibel, veilig en vooral ook onverminderd betrouwbaar. Daarom hebben we in ons energiesysteem van de toekomst keihard flexcapaciteit nodig. Om zo te kunnen omgaan met de schommelingen in vraag en aanbod die duurzame bronnen als wind en zon opleveren.

De mogelijkheden die er bij de industrie liggen zijn nog onderbelicht. Daar zit in Nederland veel flexibel vermogen om zowel een tekort als een overaanbod aan elektriciteit op te vangen.

Zo kan de industrie in Nederland naast de hoogwaardigste producten dus ook de onmisbare regelknop voor ons energiesysteem leveren.

In deze sessie laten we zien wat er nu al gebeurt. Ook gaan we in op wat er op korte termijn aan regelmogelijkheden bij kan komen. En behandelen we de vraag hoe we over een paar jaar het volle regelpotentieel in de industrie kunnen benutten.

We doen dit met industriepartijen, innovatiedeskundigen en met u in de zaal.

Afzender: Voortgangsoverleg Klimaatakkoord

Marc Londo, VGO-KA, Rob Kreiter, TKI E&I, Nobian EZK
First Dates, dan Doen: Daten voor klimaat
Maak een onverwachte verbinding! Vind een gesprekspartner die je verder kan helpen. Ontmoet een partij waarmee jouw probleem aan een oplossing komt.

Met “First Dates, dan Doen” gaan deelnemers met elkaar op duurzame date. Tijdens de duurzame date gaan jullie in gesprek over obstakels die jullie tegenkomen in de klimaat- en energietransitie. Ga op zoek naar de verbinding, kom tot nieuwe inzichten en vind echte oplossingen.

Dit is een sessie voor verbindende één-op-één gesprekken. Het is voor deelnemers die wat willen leren, een leuk gesprek willen voeren, of op zoek zijn naar een zakelijke langetermijnrelatie in de klimaat- of energietransitie.

Wil je op duurzame date? Meld je dan aan. Geef kort aan wat voor ‘klimaatpartner’ je zoek. De Jonge Klimaatbeweging matcht je dan aan duurzame dates.

We gaan daten via de volgend thema’s:

1. Gebouwde omgeving
2. Elektriciteit
3. Industrie

Afzender: Jonge Klimaatbeweging
Groene grondstof, groene chemie voor duurzame industrie
Voor een groene chemische industrie moet de bedrijfstak af van fossiele grondstoffen als olie en aardgas. Het betekent het heruitvinden van de chemie.


Met fundamenteel onderzoek aan de universiteiten, in nauwe samenwerking met de industrie wordt aan deze omslag gewerkt. Een nieuwe generatie wetenschappelijk talent bouwt aan de chemie voor de toekomst. Nieuwe samenwerkingen moet ervoor zorgen dat uitvindingen uit het lab snel tot grootschalige groene productie in de fabrieken leiden.


Het Advanced Research Centre Chemical Building Blocks Consortium (ARC CBBC) is hét onderzoeksinstituut op het gebied van groene chemie.


Met aansprekende voorbeelden lichten teams van jonge wetenschappers en industriële partners toe welke stappen we maken in de energie-, materiaal- en grondstoffentransitie.


Hoe kunnen we biomassa gebruiken om verf te maken? Hoe kunnen we CO2 efficiënt omzetten in nieuwe bouwstenen?


In deze sessie tonen we aan hoe essentieel samenwerking is voor lange termijnoplossingen en voor een duurzame maakindustrie.


Afzender: Centrum voor Duurzame Chemie ARC-CBBC


Met:
George Hermens. PhD candidate ARC CBBC, Universiteit Groningen.
Keimpe van den Berg. Senior Scientist Resin Technology. AkzoNobel
Matteo Monai. Tenure Track Assistant Professor ARC CBBC, Universiteit Utrecht
Esther Groeneveld. Staff Chemist. BASF
Akansha Goyal. PhD candidate ARC CBBC, Universiteit Leiden
Ben Rowley. Researcher - Emerging Technologies. Shell


In het panel:
Manon Bloemer. Directeur VNCI
Bert Weckhuysen. Wetenschappelijk directeur ARC-CBBC
Suzanne Kroger. Voormalig kamerlid Groenlinks)


Deze sessie sluit nauw aan bij de sessie in ronde 1 over De landbouw als producent van biogrondstoffen. Als u zich helemaal in deze materie wilt onderdompelen, is dit ook een aanrader om u aan te melden.

 

Deelsessies ronde 4 15.00 - 15.45 uur
Naar een hogere slagingskans voor innovaties
Om innovaties te laten slagen is er meer nodig dan een goed idee en de juiste financiering. Onbekendheid met de ingewikkelde wereld van wetgeving, normering, standaarden en beleid kan de slagingskans goed dwarszitten. Hoe houdt u als innovatieve ondernemer al deze zaken tegelijk op het netvlies? Waar vindt u de experts die u hier in kunnen bijstaan?

In deze sessie laten de experts van NEN (Nederlandse Norm) zien hoe innovatieve oplossingen versneld tot succes zijn te brengen. Een aantal ondernemers vertelt over hun ervaringen.

In de sessie is veel ruimte voor vragen aan de experts.

NEN ontwikkelde de NENnovationfunnel. Deze tool ondersteunt innovatieve concepten (waaronder nieuwe technologieën) in elk van de fases van ontwikkeling tot marktintroductie!

Ontdekken welke rol normering en standaardisatie voor uw oplossingen kan spelen? Hoe NEN met haar NENnovatoinfunnel u daarbij kan helpen? En welke geslaagde voorbeelden u al vooraf gingen? Sluit aan bij deze sessie!

Afzender: NEN